TUN VA YOLG‘IZLIK KONSEPTLARINING G‘ARB VA SHARQ BADIIY TAFAKKURIDAGI EKZISTENSIAL INTERPRETATSIYASI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v19iB.1849Keywords:
tun, yolg‘izlik, ekzistensial interpretatsiya, G‘arb adabiyoti, Sharq adabiyoti, begonalashuv, hijron, xotira, tanholik, ruhiy izlanish, o‘zlikni anglash, qiyosiy tahlil.Abstract
Mazkur maqolada tun va yolg‘izlik konseptlarining G‘arb va Sharq badiiy tafakkuridagi ekzistensial interpretatsiyasi qiyosiy-ekzistensial yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tun va yolg‘izlikning insonning ichki mavjudligi, xotira, hijron, qo‘rquv, begonalashuv, ruhiy izlanish va o‘zlikni anglash bilan bog‘liq semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda G‘arb adabiyotidan Samuel Taylor Coleridge va Edgar Allan Poe asarlari, Sharq adabiyotidan esa Jaloliddin Rumiy va Hofiz Sheroziy she’riyati asosiy tahlil materiali sifatida tanlandi. Natijalar G‘arb badiiy tafakkurida tungi yolg‘izlikning ko‘proq individual tafakkur, xotira, ruhiy izolyatsiya va yo‘qotish hissi bilan, Sharq poetikasida esa hijron, sog‘inch, ma’shuqni izlash va ma’naviy yaqinlikka intilish bilan bog‘lanishini ko‘rsatadi. Shuningdek, tun va yolg‘izlikning har doim salbiy semantik mazmun kasb etmasligi, ayrim asarlarda tanholik ichki mushohada va ruhiy uyg‘onish sharoiti sifatida namoyon bo‘lishi aniqlandi. Tadqiqot tun va yolg‘izlikni turli adabiy-madaniy an’analarda o‘ziga xos mazmun kasb etuvchi, biroq insonning mavjudlik tajribasini ifodalashda mushtarak poetik ahamiyatga ega konseptlar sifatida baholaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Gallagher S. A Critique of Existential Loneliness // Topoi. – 2023. – Vol. 42. – P. 1165–1173. – DOI: 10.1007/s11245-023-09896-4. URL: https://doi.org/10.1007/s11245-023-09896-4
2. Tietjen R. R. Loneliness, Love, and the Limits of Language // The Southern Journal of Philosophy. – 2021. – Vol. 59, No. 3. – P. 435–459. – DOI: 10.1111/sjp.12431. URL: https://doi.org/10.1111/sjp.12431
3. Rovee C. Solitude and Sociability: Wordsworth on Helvellyn // Literature Compass. – 2005. – DOI: 10.1111/j.1741-4113.2004.00091.x. URL: https://doi.org/10.1111/j.1741-4113.2004.00091.x
4. Woolford J. The Critique of Romantic Solipsism in Tennyson’s “The Palace of Art” // The Review of English Studies. – 2006. – Vol. 57, No. 232. – P. 707–720. – DOI: 10.1093/res/hgl124. URL: https://doi.org/10.1093/res/hgl124
5. Milner E. “Is There Anybody There?”: Solitude and the Hermeneutics of Love in the Writings of Walter de la Mare // Journal of Language, Literature and Culture. – 2018. – Vol. 65, No. 1. – P. 50–59. – DOI: 10.1080/20512856.2018.1443633. URL: https://doi.org/10.1080/20512856.2018.1443633
6. Greene B. Alienation and After Dark // Critique: Studies in Contemporary Fiction. – 2021. – Vol. 62, No. 1. – P. 1–15. – DOI: 10.1080/00111619.2020.1777079. URL: https://doi.org/10.1080/00111619.2020.1777079
7. Amiri N. The Aesthetic Values of Silence and Its Impacts on Romanticism and Contemporary Artists // SpringerPlus. – 2016. – Vol. 5. – Article 880. – DOI: 10.1186/s40064-016-2466-0. URL: https://doi.org/10.1186/s40064-016-2466-0
8. Hashemi E., Salahi Moghaddam S., Karimi Motahhar J. A Semiotic-Semantic Analysis of the Loneliness Discourse in Sonnets of Shamseddin Mohammad Hafez Shirazi, and Poems of Afanasy Afanasyevich Fet // Classical Persian Literature. – 2020. – Vol. 11, No. 1. – P. 307–335.
9. de Fouchécour C. Hafez III. Hafez’s Poetic Art // Encyclopaedia Iranica. – Vol. XI. – P. 469–474. URL: https://www.iranicaonline.org/articles/hafez-iii/
10. Karimi R., Eynalilu A., Sepehri S. Studying the Integration of the Feeling of Loneliness in the Poems of Shahriar and Abumazhi // Studies in Contemporary Literature. – 2024. – Vol. 16, No. 4. – P. 127–141.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.