ZAMONAVIY FILOLOGIYANING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI VA AMALIY YONDASHUVLAR
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1690Keywords:
zamonaviy filologiya, filologik ta’lim, metodologiya, lingvistika, adabiyotshunoslik, kompetensiya, interdisiplinar yondashuv, ilmiy tadqiqot.Abstract
Mazkur maqolada zamonaviy filologiyaning rivojlanish tendensiyalari, filologik ta’limning dolzarb muammolari hamda ilmiy tadqiqot metodologiyasining asosiy yo‘nalishlari kompleks yondashuv asosida tahlil qilinadi. Bugungi globallashuv sharoitida filologiya fanining transformatsiyasi uning an’anaviy til va adabiyotshunoslik doirasidan chiqib, kognitiv, pragmatik, diskursiv va raqamli paradigmalarga integratsiyalashuvi bilan izohlanadi. Shuningdek, maqolada filologik ta’limda kompetensiyaviy yondashuvning nazariy asoslari va amaliy ahamiyati yoritilib, talabalarda kommunikativ, lingvokognitiv hamda madaniyatlararo kompetensiyalarni shakllantirish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Interdisiplinar integratsiya jarayonlari filologiyani psixologiya, sotsiologiya, falsafa va axborot texnologiyalari bilan bog‘lovchi muhim omil sifatida talqin qilinadi. Bundan tashqari, raqamli texnologiyalar, korpus lingvistikasi va sun’iy intellekt asosidagi tahlil usullarining filologik tadqiqotlar metodologiyasiga ta’siri ham keng yoritiladi. Mazkur yondashuvlar matnni avtomatik tahlil qilish, katta hajmdagi lingvistik ma’lumotlarni qayta ishlash va ilmiy xulosalarning obyektivligini oshirishga xizmat qilishi ta’kidlanadi. Maqolada zamonaviy filologiya taraqqiyotining istiqbollari sifatida raqamli filologiya, multimodal diskurs tahlili hamda avtomatlashtirilgan tarjima tizimlarining rivojlanishi alohida ko‘rsatib o‘tiladi. Shu asosda filologik tadqiqotlarning metodologik bazasini modernizatsiya qilish zarurati asoslab beriladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Austin J. L. How to Do Things with Words / J. L. Austin. – Oxford: Oxford University Press, 1962. – 167 p.
2. Chomsky N. Aspects of the Theory of Syntax. – Cambridge, MA: MIT Press, 1965. – 251 p.
3. Cook G. Discourse. – Oxford: Oxford University Press, 1989. – 165 p.
4. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003. – 499 p.
5. Fairclough N. Language and Power. – London: Longman, 1989. – 259 p.
6. G‘ulomov A., Asqarova M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘qituvchi, 2009. – 400 b.
7. Grice H. P. Logic and Conversation / H. P. Grice // Syntax and Semantics. Vol. 3: Speech Acts / ed. by P. Cole, J. L. Morgan. – New York: Academic Press, 1975. – P. 41-58.
8. Halliday M.A.K. An Introduction to Functional Grammar. – London: Arnold, 1994. – 434 p.
9. Hymes D. On Communicative Competence // Sociolinguistics. – Harmondsworth: Penguin, 1972. – P. 269–293.
10. Jakobson R. Linguistics and Poetics // Style in Language. – Cambridge, MA: MIT Press, 1960. – P. 350–377.
11. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008. – 176 b.
12. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 256 p.
13. Mahmudov N. Til va nutq madaniyati. – Toshkent: O‘zbekiston, 2010. – 256 b.
14. Nurmonov A. Tilshunoslik nazariyasi. – Toshkent: Fan, 2008. – 312 b.
15. Rahimov S. Filologik tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Fan, 2018. – 280 b.
16. Saussure F. de. Course in General Linguistics. – New York: McGraw-Hill, 1966. – 240 p.
17. Saussure F. de. Труды по языкознанию / Фердинанд де Соссюр; пер. с франц. – М.: Прогресс, 1977. – 695 с.
18. Van Dijk T.A. Discourse and Context: A Sociocognitive Approach. – Cambridge: Cambridge University Press, 2008. – 267 p.
19. Widdowson H.G. Teaching Language as Communication. – Oxford: Oxford University Press, 1978. – 168 p.
20. Yo‘ldoshev B. Matn lingvistikasi. – Toshkent: Universitet, 2012. – 198 b.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.