MOTOR ALALIYA BO‘LGAN BOLALARDA NUTQIY VA NONUTQIY TOVUSHLARNI RIVOJLANTIRISH

Abstract

Ushbu maqolada motor alaliya tashxisi qo‘yilgan bolalarda nutqiy va nonutqiy tovushlarni shakllantirish va mustahkamlash jarayoni yoritilgan. Maqolada tovush turlari o‘rtasidagi farqlar tahlil qilinib, zamonaviy logopedik yondashuvlar asosida samarali usullar tavsiflangan. Nutqiy faoliyatni bosqichma-bosqich rivojlantirishda multimodal yondashuv, sensor mashqlar, artikulyatsion gimnastika, logoritmika hamda musiqiy terapiya elementlarining ahamiyati ilmiy asosda ko‘rsatib berilgan. Ushbu maqola motor alaliya tashxisi qo‘yilgan bolalarda nutqiy va nonutqiy tovushlarni shakllantirish bo‘yicha nazariy va amaliy yondashuvlarni tizimli ravishda o‘rganadi. Maqolada nafaqat bolalarning artikulyatsion va fonetik rivojlanishiga e’tibor qaratilgan, balki ular bilan ishlashda psixomotor va sensor ko‘nikmalarining o‘rni ham yoritilgan. Shu bilan birga, zamonaviy logopedik metodikalar, jumladan multimodal yondashuv, PECs tizimi, logoritmika va musiqiy terapiya elementlari integratsiyalangan yondashuv sifatida ko‘rib chiqilgan. Maqola shuningdek, motor alaliya bilan og‘rigan bolalarda individual yondashuvning zarurligini ta’kidlaydi va terapevtik mashg‘ulotlarning muvaffaqiyati nafaqat bolaning nutqiy ko‘nikmalariga, balki uning ijtimoiy-muloqot qobiliyatlari, emotsional holati va psixomotor rivojlanishiga ham bevosita ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari logopedlar, maxsus pedagoglar va ota-onalar uchun amaliy tavsiyalar shaklida taqdim etilgan bo‘lib, bolalarni uy sharoitida qo‘llab-quvvatlashning samarali yo‘llarini ham o‘z ichiga oladi.