XUSUSIY KAPITALNING KORXONA MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDAGI O‘RNI

XUSUSIY KAPITALNING KORXONA MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDAGI O‘RNI

Authors

  • Aziz Muratov Qo‘qon universiteti o‘qituvchisi, Farg‘ona davlat texnika universiteti tayanch doktoranti.

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1464

Keywords:

buxgalteriya hisobi, moliyaviy hisobot, MHXS, xususiy kapital, moliyaviy barqarorlik, kapital tuzilmasi, kapitalni boshqarish, samaradorlik, korxona moliyasi

Abstract

 

Mazkur tadqiqot ishining maqsadi korxonalarda xususiy kapitalning shakllanishi, undan foydalanish samaradorligi va uning moliyaviy barqarorlikka ta’sirini baholashdan iborat. Tadqiqot jarayonida iqtisodiy tahlil, taqqoslash, koeffisiyentlar tahlili hamda DuPont modeli kabi zamonaviy moliyaviy tahlil usullaridan foydalanildi. Tahlil obyekti sifatida Biokimyo AJning 2022–2024 yillarga oid moliyaviy hisobotlari o‘rganildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatdiki, xususiy kapital hajmining o‘sishi korxona moliyaviy barqarorligini ta’minlashda muhim omil hisoblanadi, biroq aktivlar hajmining tez o‘sishi qisqa muddatda rentabellik ko‘rsatkichlarining pasayishiga olib kelishi mumkin. Shu bilan birga, sof foyda marjasining oshishi va moliyaviy leverajning me’yoriy darajada saqlanishi korxona moliyaviy boshqaruvining samarali tashkil etilganini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari asosida xususiy kapitaldan samarali foydalanish, aktivlar aylanmasini oshirish va investisiya samaradorligini kuchaytirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqildi. Ushbu takliflarni amalga oshirish korxonaning moliyaviy barqarorligi va raqobatbardoshligini yanada oshirishga xizmat qiladi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Urazov K.B., Po‘latov M.E. Buxgalteriya hisobi. Darslik. – T.: “Innovasion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi”, 2020, 558 bet.

2. Buxgalteriya hisobi nazariyasi: darslik / B.I.Isroilov, R.O Xolbekov. – Toshkent: “Tafakkur” nashriyoti, 2020. 240-b

3. Buxgalteriya hisobi: Darslik / A.A. Karimov, J.E. Kurbanbayev, S.A. Jumanazarov; – T.: “Iqtisod-Moliya”, 2019. 624 b..

4. Karimov, A.A, va boshq. Buxgalteriya hisobi: Oliy o‘quv yurti talabalari uchun darslik / Mualliflar: A.A. Karimov, F.R. Islomov. A.Z. Avloqulov. – T.: “Sharq”, 2004-yil.

5. Gʻulomova F.Gʻ., Fayziyeva U.T. Buxgalteriya hisobini mustaqil o‘rganish uchun qo‘llanma. – Toshkent: “Norma”, 2012. – 528 b..

6. Сафронов Н.А. (2016) Экономика организации (предприятия): учебник для ср. спец. учеб. заведений.-2-е изд., с изм. / Н. А. Сафронов.— М.: Магистр: ИНФРА-М, -256 с

7. Бухгалтерский учет: учеб. / П. Я. Папковская [и др.] ; под ред. П. Я. Папковской. – 2-е изд., испр. и доп. – Минск : РИПО, 2019. – 375 с.

8. Агафонова А.С. (2020) Методика анализа структуры капитала. https://cyberleninka.ru/article/n/metodika-analiza-struktury-kapitala 30.09.2020

9. Палий, В.Ф. (2013) Международные стандарты учета и финансовой отчетности: учебник /В.Ф. Палий - 6-е изд., испр. и доп. - М.: ИНФРА-М, - 506с

10. Хамидуллина Г.И. (2011) Формирование финансовой отчетности в условиях развития бухгалтерского учета собственного капитала акционерных обществ. Автореферат дисс. к.э.н. Казань. 9 с.

11. Smith, J., & Jones, M. (2011). The Complexity of Private Equity Valuation: Analyzing the Gap Between Expected and Actual Values. Journal of Private Equity, 15(4), 22-30.

12. Bryant, J., & Barbour, L. (2017). Audit Compliance and Risk Analysis in Private Equity Firms. Journal of Auditing and Financial Reporting, 11(4), 12-25.

13. Удалова З.В., Салтанова А.Г., Тарасов А.Н. (2018) Развитие учетно-аналитического обеспечения управления собственным капиталом в сельскохозяйственных организациях: монография – Ростов н/Д ФГБНУ ВНИИЭиН; Изд-во ООО «Азов Принт», – 180 с

14. Бухгалтерский учет : учеб. пособие / Е. В. Кузьмина, Н. В. Морозова. – СПб. : Изд-во Политехн. ун-та, 2018. – 296 с.

15. Финансовая грамотность: учебник для вузов/науч. ред. Р.А. Кокорев – Москва: Издательство Московского университета, 2021. - 568 с.

16. Akbarovich, M. A. (2025). Ustav kapitali: buxgalteriya hisobida uni hisobga olishning nazariy jihatlari. raqamli iqtisodiyot (цифровая экономика), (10), 1278-1287

17. Akbarovich, M. A. (2025). Xususiy kapitalning buxgalteriya hisobini takomillashtirish. Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting, 5(08), 35-40.

18. Савинова, Г. (2023). ОТЛИЧИТЕЛЬНЫЕ ЧЕРТЫ МСФО И НСБУ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА СОСТАВЛЕНИЕ ФИНАНСОВОЙ ОТЧЕТНОСТИ. Ижтимоийгуманитар фанларнинг долзарб муаммолари/Актуальные проблемы социальногуманитарных наук/Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 3(6), 109-114.

19. Akbaralievich, E. A. (2022). OWN CAPITAL: ECONOMIC ESSENCE AND FORMATION ORDER. Web of Scientist: International Scientific Research Journal, 3(6), 546-561.

Published

2026-02-11

Iqtiboslik olish

Muratov , A. (2026). XUSUSIY KAPITALNING KORXONA MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDAGI O‘RNI. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 17, 110–114. https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1464
Loading...