FUNKSIONAL YONDASHUV ASOSIDA BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH

FUNKSIONAL YONDASHUV ASOSIDA BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH

Authors

  • Rayxan Nurjanova Toshkent iqtisodiyot va pedagogika universiteti, “Tillar va maktabgacha ta’lim” kafedrasi dotsenti

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1446

Keywords:

kompetentlik, kasbiy kompetentlik, funksional yondashuv, bo‘lajak tarbiyachi, pedagogik faoliyat, pedagogik tayyorgarlik, pedagogik amaliyot.

Abstract

Mazkur maqolada bo‘lajak tarbiyachilarning kasbiy kompetentligini funksional yondashuv asosida rivojlantirish masalasi keng yoritilgan. Kasbiy kompetentlik tushunchasining mazmun-mohiyati, uning tarkibiy komponentlari – nazariy bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, kommunikativ va innovatsion salohiyat, shuningdek, shaxsiy va motivatsion jihatlar tahlil qilinadi. Funksional yondashuv pedagogik jarayonni yagona tizim sifatida ko‘rib chiqishga imkon beradi, bunda tarbiyachi, bola, pedagogik metod va mashg‘ulot shakllari o‘zaro bog‘liq holda umumiy maqsadga xizmat qiladi. Ushbu yondashuv bo‘lajak tarbiyachilarga kasbiy vazifalarni samarali va ijodiy bajarishga tayyorlash, nazariy bilimlarini amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish hamda refleksiv va metakognitiv kompetensiyalarni shakllantirish imkonini beradi.

Shuningdek, maqolada maktabgacha ta’lim tizimini modernizatsiya qilish sharoitida pedagog kadrlarning professional tayyorgarligini oshirish zarurati ta’kidlanadi. Bo‘lajak tarbiyachilarni integratsion yondashuv asosida tayyorlash, ularning shaxsiy motivatsiyasini mustahkamlash, kasbiy identifikatsiyasini rivojlantirish va jamoaviy hamkorlik ko‘nikmalarini shakllantirish orqali kasbiy kompetentligini yanada boyitish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Innovatsion pedagogik texnologiyalar, amaliy topshiriqlar, muammoli vaziyatlar va rolli o‘yinlar orqali kasbiy funksiyalarni bajarish ko‘nikmalari rivojlantiriladi, bu esa tarbiyachining real pedagogik faoliyatga tayyorligini oshiradi.

Mazkur yondashuvning joriy etilishi nafaqat bo‘lajak tarbiyachilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishga, balki ta’lim sifatini oshirishga, pedagogik jarayonning samaradorligini ta’minlashga va raqobatbardosh, zamonaviy pedagog kadrlarni tayyorlashga xizmat qiladi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 18 maydagi “O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-4312-son Qarori // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021 y., 06/21/26/1111-son.

2. Молчанов С.Г. Профессиональная компетентность педагога // Актуальные проблемы управления качеством образования: сб. науч. ст. – Челябинск: Изд-во ЧГПУ, 2001. – Вып. 6. – 136 с.

3. Муслимов Н.А., Кадыров Х.Ш. Формирование профессиональной компетенции будущих педагогов на основе применения информационных и педагогических технологий // Молодой учёный, 2012. – №1, том 2. – С. 102-106.

4. Raven J. Competence in modern society: Its identification, development and release. – London: H. K. Lewis & Co., 1984. – 286 p.

5. Robert W.W. Motivation reconsidered: The concept of competence // Psychological Review, 1959. – Vol. 66. – P. 297-333.

6. Сваталова Т.А. Функционально-деятельностный подход к определению «ключевых» видов компетентности педагога дошкольного образования // Образование и наук, 2009. – № 4 (61). – С. 56-64.

7. Введенский В.Н. Моделирование профессиональной компетентности педагога // Педагогика, 2003. – № 10. С. 51-55.

8. Зимняя И.А. Ключевые компетенции – новая парадигма результата образования // Высш. образование сегодня, 2003. – № 5. – С. 17-25.

Published

2026-02-11

Iqtiboslik olish

Nurjanova , R. (2026). FUNKSIONAL YONDASHUV ASOSIDA BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 17, 58–60. https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1446
Loading...