TA’LIM JARAYONIDA O‘QITUVCHI–O‘QUVCHI MULOQOTI ASOSIDA REFLEKSIV KOMPETENSIYANING RIVOJLANISHI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1682Keywords:
Refleksiya, refleksiv kompetensiya, pedagogik muloqot, ta’lim jarayoni, o‘qituvchi, refleksiv faoliyat, interfaol metodlar, muammoli ta’lim, teskari aloqa (feedback), o‘z-o‘zini baholash, refleksiv muhit, pedagogik hamkorlikAbstract
Mazkur ilmiy maqolada ta’lim jarayonida o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi pedagogik muloqot asosida refleksiv kompetensiyaning rivojlanish jarayoni kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda refleksiya tushunchasining nazariy asoslari, uning pedagogik va psixologik mazmuni, shuningdek, refleksiv kompetensiyaning tarkibiy komponentlari (kognitiv, motivatsion va faoliyatga oid jihatlari) yoritilgan. Maqolada o‘qituvchi-o‘quvchi o‘rtasidagi samarali muloqot refleksiv kompetensiyani shakllantirishning muhim omili sifatida asoslab beriladi. Pedagogik muloqot jarayonida o‘quvchilarning o‘z faoliyatini tahlil qilish, baholash va o‘z-o‘zini rivojlantirish ko‘nikmalarini shakllantirish mexanizmlari ochib berilgan. Mazkur tadqiqotda refleksiv kompetensiyani rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari, metodik imkoniyatlari va samarali mexanizmlari aniqlangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ochiq va ishonchli pedagogik muloqot muhiti, interfaol metodlardan foydalanish, muammoli vaziyatlarni yaratish hamda muntazam teskari aloqa refleksiv kompetensiyaning shakllanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Shuningdek, o‘quvchilarning o‘z-o‘zini baholash va o‘zaro baholash faoliyatiga jalb etilishi ularda tanqidiy fikrlash, mustaqil qaror qabul qilish va o‘z faoliyatini boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari ta’lim jarayonida refleksiv yondashuvga asoslangan pedagogik muloqotni tashkil etish o‘quvchilarning shaxsiy va intellektual rivojlanishini ta’minlovchi muhim omillardan biri ekanligini ko‘rsatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent: O‘zbekiston, 2020. – 39 b.
2. Рубинштейн С. Л. Основы общей психологии / С. Л. Рубинштейн. – 2-е изд. – М.: Педагогика, 1989. – 488 с.
3. Сластенин В. А. Педагогика: учебное пособие для студентов высших педагогических учебных заведений / В. А. Сластенин, И. Ф. Исаев, Е. Н. Шиянов; под ред. В. А. Сластенина. – М.: Академия, 2002. – 576 с.
4. Маркова А. К. Психология профессионализма / А. К. Маркова. – М.: Знание, 1996. – 312 с.
5. Кондратьева С. В. Психология педагогического общения / С. В. Кондратьева. – М.: Изд-во Московского психолого-социального института, 2001. – 192 с.
6. Леонтьев А. А. Педагогическое общение / А. А. Леонтьев. – М.: Знание, 1997. – 96 с.
7. Зеер Э. Ф. Профессиональное образование: теоретико-прикладные аспекты / Э. Ф. Зеер. – Екатеринбург: Изд-во РГППУ, 2003. – 480 с.
8. Давыдов В. В. Проблемы развивающего обучения: опыт теоретического и экспериментального психологического исследования / В. В. Давыдов. – М.: Педагогика, 1986. – 240 с.
9. Полат Е. С. Новые педагогические и информационные технологии в системе образования: учебное пособие для студентов педагогических вузов и системы повышения квалификации педагогических кадров / Е. С. Полат, М. Ю. Бухаркина, М. В. Моисеева, А. Е. Петров; под ред. Е. С. Полат. – М.: Академия, 2000. – 272 с.
10. Кларин М. В. Инновационные модели обучения в зарубежных педагогических поисках / М. В. Кларин. – М.: Арена, 1995. – 222 с.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.