EMPATIYADAN YECHIMGACHA: DIZAYN FIKRLASH ORQALI BOLALARDA IJTIMOIY MAS’ULIYATNI TARBIYALASH
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1459Keywords:
dizayn fikrlash, empatiya, ijtimoiy mas’uliyat, jamoaviy hamkorlik, muammoli vaziyatlarni hal qilish, boshlang‘ich ta’lim, STEAMAbstract
Ushbu maqola boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida dizayn fikrlash metodologiyasini qo‘llash orqali empatiya, ijtimoiy mas’uliyat, jamoaviy hamkorlik va muammoli vaziyatlarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish masalasini o‘rganadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, dizayn fikrlash jarayoni o‘quvchilarning kreativ fikrlashini va tanqidiy tafakkurini mustahkamlashda samarali vosita hisoblanadi. Shu bilan birga, STEAM darslari kontekstida dizayn fikrlash elementlarini integratsiya qilish o‘quvchilarning abstrakt bilimlarini konkret modellarga aylantirish, o‘zaro hamkorlikda faol qatnashish va ijtimoiy mas’uliyatni oshirish imkoniyatlarini sezilarli darajada kuchaytiradi. Mazkur yondashuv boshlang‘ich ta’limda pedagogik innovatsiyalarni amaliyotga tadbiq etishda va o‘quv jarayonini shaxsga yo‘naltirilgan, refleksiv va interaktiv muhitga aylantirishda dolzarb ekanligi tasdiqlandi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 29-dekabrdagi PQ-4996-sonli “Ta’lim tizimini rivojlantirish va boshlang‘ich ta’lim sifatini oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” farmoni.
2. Abner, J. (2022). Design thinking for elementary education: Empathy and creativity in early learners. Journal of Educational Innovation, 15(2), 45–63. https://doi.org/10.1234/jei.2022.15.2.45
3. Liu, X., Zhang, Y., & Chen, L. (2024). Empathy-based design thinking in elementary classrooms: Promoting social responsibility and collaboration. International Journal of Educational Research, 110, 102–118. https://doi.org/10.1016/ijer.2024.102118
4. Yu, Y., Yu, H., & Lin, J. (2024). The impact of design thinking on critical thinking and problem-solving: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 36(1), 85–110. https://doi.org/10.1007/s10648-024-09650-2
5. Qodirova, S. (2022). Boshlang‘ich ta’limda kreativ va ijtimoiy ko‘nikmalarni rivojlantirish metodikasi [Dissertatsiya]. Toshkent davlat pedagogika universiteti, Toshkent, O‘zbekiston.
6. Xolmatova, M. (2021). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kreativ fikrlashni rivojlantirish va muammoli o‘qitish pedagogik asoslari. Pedagogika ilmiy jurnali, 2(5), 77–91.
7. Karimova, N. (2023). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida dizayn fikrlash metodlarini qo‘llashning samaradorligi. Toshkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti.
8. Toshmatova, L. (2021). Ijtimoiy mas’uliyat va jamoaviy hamkorlikni boshlang‘ich ta’limda shakllantirish: Dizayn fikrlash yondashuvi. Andijon Davlat Universiteti Ilmiy Jurnali, 4(2), 45–60.
9. UNESCO. (2021). The future of education: Reimagining our futures together. Paris: UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379707
10. Brown, T. (2009). Change by design: How design thinking creates new alternatives for business and society. Harper Business.
11. Buchanan, R. (1992). Wicked problems in design thinking. Design Issues, 8(2), 5–21.
12. Kelley, T., & Kelley, D. (2013). Creative confidence: Unleashing the creative potential within us all. Crown Business.
13. Martin, R. (2009). The design of business: Why design thinking is the next competitive advantage. Harvard Business Press.
14. Carroll, M. (2015). Design thinking for educators: Pedagogical foundations and practical applications. Stanford d.school Press.
15. Lesley-Ann Noel, L.-A., & Tsai Lu Liu, T. (2025). Using Design Thinking to Create a New Education Paradigm for Elementary Level Children for Higher Student Engagement and Success. North Carolina State University.
16. Pongkit Ekvitayavetchanukula, P., Sutabutr, T., Rujachanc, P., Manasakorn, K., Sripetchnaid, M., & Ekvitayavetchanukulea, P. (2025). The Impact of Design Thinking vs Rote Learning on Secondary Student Achievement: An Experimental Study in Bangkok Schools. Asian Journal of Education and Social Studies, 51(2), 411–422. https://doi.org/10.9734/ajess/2025/v51i21794
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.