XUSUSIY TIBBIY XIZMATLAR RAQOBATBARDOSHLIGI IQTISODIY MEXANIZMI SAMARADORLIGIGA TAʼSIR KOʻRSATUVCHI OMILLAR

XUSUSIY TIBBIY XIZMATLAR RAQOBATBARDOSHLIGI IQTISODIY MEXANIZMI SAMARADORLIGIGA TAʼSIR KOʻRSATUVCHI OMILLAR

Authors

  • Umidjon Toʻxtayev Buxoro davlat universiteti mustaqil izlanuvchisi.

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v19iA.1822

Keywords:

xususiy tibbiy xizmatlar, raqobatbardoshlik, iqtisodiy mexanizm, samaradorlik, taʼsir etuvchi omillar, tibbiy xizmat sifati, investitsiya, texnologiya, kadrlar, sugʻurta, akkreditatsiya, bemor qiymati.

Abstract

Maqolada xususiy tibbiy xizmatlar raqobatbardoshligi iqtisodiy mexanizmi samaradorligini shakllantiruvchi omillar koʻp darajali tizim sifatida tadqiq etilgan. Omillar anʼanaviy ichki va tashqi guruhlash bilan cheklanmasdan, ularning iqtisodiy mexanizmga taʼsir kanali, boshqarilish darajasi va natijaga taʼsir xususiyati boʻyicha tasniflangan. Moliyaviy-investitsion, tashkiliy-boshqaruv, texnologik, kadrlar, servis-marketing, institutsional-huquqiy, sugʻurta-moliyalashtirish, raqobat muhiti va hududiy talab omillarining oʻzaro taʼsiri ochib berilgan. Muallif tomonidan “resurs salohiyati – boshqaruv qobiliyati – xizmat jarayoni – bemor uchun qiymat – bozor natijasi – iqtisodiy barqarorlik” zanjiri asosida omillarning taʼsir mexanizmi taklif etilgan. Oʻzbekistonda 2026-yildan davlat va nodavlat tibbiyot tashkilotlari uchun yagona bazaviy narxlar, akkreditatsiya, raqamli integratsiya va davlat tibbiy sugʻurtasi mexanizmlarining kengayishi raqobatbardoshlik omillarining tarkibiy nisbatini oʻzgartirayotgani asoslangan.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Siciliani L., Chalkley M., Gravelle H. Does provider competition improve health care quality and efficiency? Expectations and evidence from Europe. – Copenhagen: European Observatory on Health Systems and Policies, 2022. – 35 p.

2. Porter M.E., Teisberg E.O. Redefining Competition in Health Care // Harvard Business Review. – 2004. – Vol. 82, No. 6. – P. 64–76, 136.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. Sogʻliqni saqlash tizimini yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi. – 2026-yil 1-may.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 5-maydagi “Tibbiyot sohasida xususiy sektorni qoʻshimcha qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 5-maydagi “Tibbiyot sohasida koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori.

6. World Health Organization Regional Office for Europe. Purchasing health care from the private sector: a primer for middle-income countries in the WHO European Region. – Copenhagen: WHO Regional Office for Europe, 2025.

7. World Health Organization. The private sector in health service delivery: an operational definition. – Geneva: WHO, 2023. – 16 p.

8. Pauly M.V. Competition in medical services and the quality of care: concepts and history // International Journal of Health Care Finance and Economics. – 2004.

9. World Health Organization. The private sector, universal health coverage and primary health care. – Geneva: WHO, 2019.

Published

2026-08-19

Iqtiboslik olish

Toʻxtayev, U. (2026). XUSUSIY TIBBIY XIZMATLAR RAQOBATBARDOSHLIGI IQTISODIY MEXANIZMI SAMARADORLIGIGA TAʼSIR KOʻRSATUVCHI OMILLAR. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 19(A), 246–249. https://doi.org/10.54613/ku.v19iA.1822
Loading...