TIZIMLAR VA SIGNALLARNI QAYTA ISHLASH FANINI KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA O‘QITISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v19iA.1821Keywords:
tizimlar va signallarni qayta ishlash, kompetensiyaviy yondashuv, o‘qitish metodikasi, muhandislik kompetensiyasi, autentik topshiriq, konstruktiv moslashtirish, formativ baholash, simulyatsiya, loyiha asosida o‘qitish, refleksiya.Abstract
Maqolada tizimlar va signallarni qayta ishlash fanini kompetensiyaviy yondashuv asosida o‘qitish metodikasini takomillashtirishning nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Kompetensiyaviy yondashuv fan mazmunini o‘zlashtirishni tayyor formulalar va algoritmlarni eslab qolish bilan emas, balki talabaning real yoki kasbiy ahamiyatli vaziyatda bilim, ko‘nikma, fikrlash strategiyasi va muhandislik vositalarini integrallashgan holda qo‘llay olishi bilan baholashni nazarda tutadi. Tadqiqotda integrativ adabiyotlar tahlili, qiyosiy tahlil, kontent tahlili, konstruktiv moslashtirish va pedagogik modellashtirish usullaridan foydalanildi. Natijada fan uchun konseptual-analitik, modellashtirish, algoritmik-instrumental, eksperimental-ma’lumotlar bilan ishlash, muammoli-dizayn hamda kommunikativ-refleksiv kompetensiyalar tizimi taklif etildi. O‘qitish metodikasini takomillashtirish maqsad-kompetensiya-topshiriq-dalil-baholash-qayta aloqa zanjiri asosida ishlab chiqildi. Mavzularni autentik topshiriqlarga aylantirish, simulyatsiya va laboratoriya ishlarini qaror qabul qilish bilan bog‘lash, loyiha va muammoli o‘qitish elementlarini qo‘llash, rubrika asosida mezonli baholash hamda refleksiv qayta aloqadan foydalanish asoslandi. Taklif etilgan model tizimlar va signallarni qayta ishlash kursida nazariya va amaliyot integratsiyasini kuchaytirish, talabaning mustaqil muhandislik fikrlashi va kompetensiyalarini kuzatiladigan dalillar asosida baholash imkonini beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. ABET Engineering Accreditation Commission. (2025). Criteria for Accrediting Engineering Programs, 2025-2026. ABET.
2. Henri, M., Johnson, M. D., & Nepal, B. (2017). A Review of Competency-Based Learning: Tools, Assessments, and Recommendations. Journal of Engineering Education, 106(4), 607-638. https://doi.org/10.1002/jee.20180
3. Wyne, M. F., Zhang, L., & Farahani, A. (2021). A Review of Competency Based Education (CBE). In 2021 International e-Engineering Education Services Conference (e-Engineering) (pp. 127-132). IEEE. https://doi.org/10.1109/e-Engineering47629.2021.9470564
4. Pacher, C., Woschank, M., Zunk, B. M., & Gruber, E. (2024). Engineering education 5.0: a systematic literature review on competence-based education in the industrial engineering and management discipline. Production & Manufacturing Research, 12(1), 2337224. https://doi.org/10.1080/21693277.2024.2337224
5. Aboutanios, E., Sethu, V., Ambikairajah, E., Taubman, D. S., & Epps, J. (2021). Teaching Signal Processing Through Frequent and Diverse Design: A Pedagogical Approach. IEEE Signal Processing Magazine, 38(3), 133-143. https://doi.org/10.1109/MSP.2021.3057855
6. Deshpande, A. M. (2022). Project Based Learning Approach in Digital Signal Processing Course for Increasing Learners’ Cognitive and Behavioral Engagement to Promote Self-Learning. Journal of Engineering Education Transformations, 36(Special Issue).
7. Ohatkar, S. N., & Deshpande, A. M. (2022). Outcome-Based Education: A Learner-Centric Pedagogical Framework with Case Studies in Digital Communication and Signal Processing Courses. Journal of Engineering Education Transformations, 36(Special Issue), 38-42B.
8. Hao, H., Li, J., Hao, L., & Chen, Y. (2023). Reform and Practice of Digital Signal Processing Course Guided by OBE Concept. Signal and Information Processing.
9. Pertuz, S., Reyes, O., Cristobal, E. S., Meier, R., & Castro, M. (2023). MOOC-Based Flipped Classroom for On-Campus Teaching in Undergraduate Engineering Courses. IEEE Transactions on Education, 66(5), 468-478. https://doi.org/10.1109/TE.2023.3282896
10. He, J. (2026). Cognitive Decoupling and Compensatory Gains: An AI-Enhanced Pedagogy for Bridging the Mathematical Gap in Signals and Systems. Computer Applications in Engineering Education, 34(5), e70262. https://doi.org/10.1002/cae.70262
11. Xie, Z., Zhu, Z., Wang, Y., Bai, Y., & Zhang, R. (2026). Innovative practice of sustainable digital signal processing education. PLOS ONE, 21(1), e0340806. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0340806
12. Biggs, J., & Tang, C. (2011). Teaching for Quality Learning at University (4th ed.). Open University Press.
13. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (Eds.). (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. Longman.
14. Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Prentice Hall.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.