OLIY TA’LIMDA IJTIMOIY TARMOQLAR ORQALI HAMKORLIK VA BILIM ALMASHINUVI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v19iA.1804Keywords:
oliy ta’lim, ijtimoiy tarmoqlar, hamkorlikda o‘qish, bilim almashinuvi, akademik muloqot, raqamli pedagogika, tengdoshlar bahosi, refleksiya.Abstract
Maqolada oliy ta’limda ijtimoiy tarmoqlar orqali hamkorlik va bilim almashinuvini tashkil etishning nazariy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi ijtimoiy tarmoqlarning hamkorlikda bilim yaratish imkoniyatlarini aniqlash, samaradorlikni belgilovchi pedagogik shartlarni tizimlashtirish va amaliy tashkil etish mexanizmini taklif qilishdan iborat. Tadqiqot nazariy-tahliliy xususiyatga ega bo‘lib, unda tizimli tahlil, qiyoslash, mazmuniy guruhlash va ilmiy manbalarni umumlashtirish usullari qo‘llandi. Tahlil natijalariga ko‘ra, ijtimoiy tarmoqlar aniq maqsad, ishtirokchi rollari, dalil talabi, moderatsiya, formativ qayta aloqa va shaffof baholash mezonlari asosida tashkil etilganda talabalar o‘rtasidagi muloqot hamkorlikda bilim yaratish jarayoniga aylanadi. Biroq maqsadsiz axborot almashinuvi, individual hissaning noaniqligi, ishonchsiz manbalar, raqamli tengsizlik hamda maxfiylik xavflari pedagogik samarani pasaytiradi. Shu sababli ijtimoiy tarmoq LMS, raqamli portfolio va refleksiv baholash bilan integratsiyalashgan yordamchi ta’lim muhiti sifatida qo‘llanishi lozim. Shuningdek, tadqiqotda ijtimoiy tarmoqlarning funksional imkoniyatlari qiyosiy ko‘rib chiqilib, Telegram tezkor akademik muloqot, LinkedIn professional hamkorlik, YouTube video va multimedia asosidagi bilim almashinuvi, Instagram vizual kontent, Facebook esa guruhli muhokamalar uchun qo‘llanishi mumkinligi asoslandi. Platformani tanlashda uning ommabopligidan ko‘ra, o‘quv maqsadi, topshiriq turi, ishtirokchilar ehtiyoji va baholash imkoniyatlariga mosligi ustuvor bo‘lishi lozim.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Garrison D.R., Anderson T., Archer W. Critical inquiry in a text-based environment: computer conferencing in higher education // The Internet and Higher Education. – 2000. – Vol. 2, No. 2–3. – P. 87–105. DOI: 10.1016/S1096-7516(00)00016-6.
2. Greenhow C., Galvin S.M. Teaching with social media: evidence-based strategies for making remote higher education less remote // Information and Learning Sciences. – 2020. – Vol. 121, No. 7/8. – P. 513–524. DOI: 10.1108/ILS-04-2020-0138.
3. Greenhow C., Lewin C. Social media and education: reconceptualizing the boundaries of formal and informal learning // Learning, Media and Technology. – 2016. – Vol. 41, No. 1. – P. 6–30. DOI: 10.1080/17439884.2015.1064954.
4. Kaliisa R., Kluge A., Mørch A.I. Overcoming challenges to the adoption of social media for teaching in higher education // Education and Information Technologies. – 2022. – Vol. 27. – P. 2559–2581. DOI: 10.1007/s10639-021-10648-1.
5. Liu S., Zaigham G.H.K., Rashid R.M., Bilal A. Social media-based collaborative learning effects on student performance with moderating role of academic self-efficacy // Frontiers in Psychology. – 2022. – Vol. 13. – Art. 903919. DOI: 10.3389/fpsyg.2022.903919.
6. Manca S. Snapping, pinning, liking or texting: investigating social media in higher education beyond Facebook // The Internet and Higher Education. – 2020. – Vol. 44. – Art. 100707. DOI: 10.1016/j.iheduc.2019.100707.
7. Perez E., Manca S., Fernández-Pascual R., Mc Guckin C. A systematic review of social media as a teaching and learning tool in higher education // Education and Information Technologies. – 2023. – Vol. 28. – P. 11921–11950. DOI: 10.1007/s10639-023-11647-2.
8. Sobaih A.E.E., Moustafa M.A., Ghandforoush P., Khan M. To use or not to use? Social media in higher education in developing countries // Computers in Human Behavior. – 2016. – Vol. 58. – P. 296–305. DOI: 10.1016/j.chb.2016.01.002.
9. Ansari J.A.N., Khan N.A. Exploring the role of social media in collaborative learning the new domain of learning // Smart Learning Environments. – 2020. – Vol. 7. – Art. 9. – DOI: 10.1186/s40561-020-00118-7.
10. Hamadi M., El-Den J., Azam S., et al. A novel framework for integrating social media as cooperative learning tool in higher education’s classrooms // Research and Practice in Technology Enhanced Learning. – 2021. – Vol. 16. – Art. 21. – DOI: 10.1186/s41039-021-00169-5.
11. Manca S., Delfino M., Rega V. Students, social network technology and learning in higher education: Visions of collaborative knowledge construction vs. the reality of knowledge sharing // The Internet and Higher Education. – 2021. – Vol. 49. – Art. 100787. – DOI: 10.1016/j.iheduc.2020.100787.
12. Hamadi M., El-Den J., Azam S., Sriratanaviriyakul N.C. Integrating social media as cooperative learning tool in higher education classrooms: An empirical study // Journal of King Saud University – Computer and Information Sciences. – 2022. – Vol. 34, No. 6, Part B. – P. 3722–3731. – DOI: 10.1016/j.jksuci.2020.12.007.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.