NEMIS VA O‘ZBEK ADABIYOTIDA SHAKLLANGAN TASVIR ETIKETI (Hermann Hesse hamda Isajon Sulton ijodi misolida)

NEMIS VA O‘ZBEK ADABIYOTIDA SHAKLLANGAN TASVIR ETIKETI (Hermann Hesse hamda Isajon Sulton ijodi misolida)

Authors

  • Ulfat Abdullayeva Toshkent davlat agrar universiteti Xorijiy tillar kafedrasi mudiri, dotsent

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1566

Keywords:

ijod, tafakkur, ruh, quvvat, mantiq, uslub, shakl, davr

Abstract

Ushbu maqolada davrlararo mushtarak jihatlar modusi talqin etildi. Unda har bir xalq adabiyoti va adiblari, ijodiy kamolot nuqtalari tahlil markaziga tortildi. Mazkur maqolada nemis va o‘zbek adabiyotida shakllangan tasvir etiketi qiyosiy-tahliliy asosda yoritiladi. Xususan, adabiy tafakkur evolyutsiyasi jarayonida tasvir vositalarining shakllanishi, ularning milliy va umuminsoniy xususiyatlari, badiiy uslub hamda estetik qarashlar bilan uzviy bog‘liqligi tadqiq etiladi. Nemis adabiyoti vakili Hermann Hesse hamda o‘zbek adabiyotining zamonaviy namoyandasi Isajon Sulton ijodi misolida tasvir etiketi, ruhiy kechinmalar ifodasi, tabiat va inson munosabatlari, ichki olamni badiiy aks ettirish prinsiplari tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada badiiy tasvirning etik me’yorlari, ya’ni muallifning voqelikka, qahramonlarga va o‘quvchiga munosabatida namoyon bo‘ladigan estetik va axloqiy mezonlar ochib beriladi. Ijodkorlarning individual uslubi, tasviriy vositalarni tanlashdagi mahorati, ramziy va metaforik ifoda imkoniyatlari orqali milliy adabiyotlarning o‘zaro ta’siri hamda uyg‘unlashuv jarayonlari asoslab beriladi. Tahlillar natijasida nemis va o‘zbek adabiyotida tasvir etiketi nafaqat badiiy ifoda vositasi, balki inson ruhiyati, tafakkuri va dunyoqarashini aks ettiruvchi muhim estetik kategoriya ekanligi ko‘rsatib beriladi. Mazkur yondashuv orqali adabiy jarayonda an’ana va yangilanish uyg‘unligi, milliylik va universallik o‘rtasidagi dialektik bog‘liqlik masalalari kengroq talqin etiladi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. https://kh-davron.uz/yangiliklar/muborak-kin/hermann-hesse-nyurnbergga-sayohat.html

2. Адабий тур ва жанрлар. 1-жилд. –Т: ЎзФА. “Фан”. 1991. –Б.71.

3. Денисова Т. Секрет “айсберга: О художественной особенности прозы Э.Хемингуя// Литературная учёба, 1980, № 5.

4. Назар Эшонқул. Ижод фалсафаси. –Т: “Akademnashr”. 2018. –Б.75.

5. Назар Эшонқул. Мендан “мен”гача. –Т: “Akademnshr”.

6. Раҳимжон Раҳмат. “Муножот”дан “Боқий дарбадар”гача. –Т: “Муҳарир”. 2017. –Б.101.

7. Раҳимов А. Роман санъати. –Фарғона. 2015. –Б. 47.

8. Эрих Фромм. Инсон қалби. –Т: “Ўзбекистон”. 2016. –б,38.

9. Юхан Борген. Ёзувчи бўлмоқ нима дегани? // Жаҳон адабиёти, 2001, 2-сон.

Published

2026-04-17

Iqtiboslik olish

Abdullayeva, U. (2026). NEMIS VA O‘ZBEK ADABIYOTIDA SHAKLLANGAN TASVIR ETIKETI (Hermann Hesse hamda Isajon Sulton ijodi misolida). QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 18, 35–37. https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1566
Loading...