O‘QITUVCHINING NOVERBAL NUTQ MAHORATINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

O‘QITUVCHINING NOVERBAL NUTQ MAHORATINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

Authors

  • Nоdirа Аbduvаliyevа Fаrg‘оnа dаvlаt universiteti dоtsenti, filоlоgiyа fаnlаri bо‘yichа fаlsаfа dоktоri (PhD)

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1514

Keywords:

Noverbal vosita, kommunikatsiya, temp, ritm, diksiya, Gipkost (egiluvchanlik) va podvijnost (harakatchanlik), diafragmatik nafas, pedagogik mahorat, оvоz bаlаndligi, nutq sur’аti, pаuzа, intоnаtsiyа, ekstrаlingvistik аspect, kоmmunikаtiv vаziyаt.

Abstract

Ushbu maqolada o‘qituvchining dars jarayonida ta’limiy ta’sirchanlikni oshirishda noverbal nutq mahoratini takomillashtirish yo‘llari yoritiladi. Xususan, muloqotda yuz ifodasi, nigoh, imo-ishora, tana holati va masofa (proksemika) kabi noverbal vositalarning o‘quvchi diqqatini jamlash hamda mazmunni aniqroq anglatishdagi o‘rni asoslanadi. Noverbal signallar o‘qituvchi nutqining ishonchliligi va emosional ta’sir kuchini kuchaytirib, pedagogik muloqot samaradorligini belgilashi ta’kidlanadi. Shuningdek, nutq texnikasi tarkibidagi tovush xususiyatlari — ovoz balandligi, tembri, ohang (intonatsiya), nutq sur’ati va pauzalarning didaktik vazifasi ochib beriladi. Ovoz diapazoni va artikulyatsiyaning aniqligi o‘qituvchining kommunikativ ta’sirini kuchaytiruvchi muhim omillar sifatida baholanadi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Макаренко А. С. Некоторые выводы из моего педагогического опыта // Макаренко А. С. Сочинения: в 7 т. — М.: Изд-во АПН РСФСР, 1958.

2. Morris Ch. The general theory of signs. – Hague: Mouton & Co., Printers, 1971. – 500 p.

3. Морозов В. Невербальная коммуникация: Экспериментальные психологические исследования. – М.: Институт психологии РАН, 2011.

4. Николаева Т.М., Успенский Б.А. Языкознания и паралингвистика // Сборник “Лингвистические исследования по обшей и славенской типологии”. – М.: Наука, 1966. – 150 c.

5. Исломжонова И. Паралингвистик воситаларнинг гендер ҳусусиятига оид лингвопрагматик таҳлил. – Т.: 2018.

6. Қурбонов М. Имо-ишора мулоқотида миллийликни ифодалаш. – Андижон: STEP BY STEP PRINT, 2022. – 100 б.

Published

2026-02-11

Iqtiboslik olish

Аbduvаliyevа N. (2026). O‘QITUVCHINING NOVERBAL NUTQ MAHORATINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 17, 197–198. https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1514
Loading...