FRАZЕОLОGIK LISОNIY MАNZАRАDА “QO‘L” KОMPОNЕNTINING MЕTАFОRIK INTЕRPRЕTАTSIYASI VА RАMZIY MА’NОLАRI

FRАZЕОLОGIK LISОNIY MАNZАRАDА “QO‘L” KОMPОNЕNTINING MЕTАFОRIK INTЕRPRЕTАTSIYASI VА RАMZIY MА’NОLАRI

Authors

  • Go‘zal Umarjonova Qo‘qon universiteti, Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1496

Keywords:

fraseologiya, idioma, somatizm, komponent, semantika, lisoniy manzara, metafora, “qo‘l” komponenti, kognitiv lingvistika

Abstract

 

Ushbu maqolada somatik frazeologik birliklar (SFB) tizimida “qo‘l” (Hand) komponentining tutgan o‘rni, uning lingvistik xususiyatlari va kognitiv modellari nemis, rus va o‘zbek tillari misolida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda inson tana a’zolari nomlari bilan bog‘liq iboralarning lisoniy manzaradagi iyerarxiyasi statistik ma’lumotlar asosida yoritilgan. Xususan, “qo‘l” komponentining inson faoliyati, ruhiy holati va ijtimoiy munosabatlaridagi metaforik interpretatsiyasi hamda ramziy ma’nolari ochib beriladi. Maqolada somatizmlarning nafaqat milliy-madaniy xususiyatlari, balki ularning umuminsoniy (universal) xarakteri hamda “Qutadgu bilig” asari misolida tarixiy ildizlari tahlilga tortilgan.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Becker U. Lexikon der Symbole. – Freiburg, 2008. – S. 121 .

2. Blyum A. Semanticheskie osobennosti somaticheskoy frazeologii. – Moskva: AST-press, 2000. – S. 20.

3. Burger H. Idiomatik des Deutschen. – Tübingen, 1973. – S. 145

4. Cooper J.C. Illustriertes Lexikon der traditionelle Symbole. – Wiesbaden, 1986. – S. 72 .

5. Luque Nadal. Phraseology and Culture. – 2012. – 121-bet.

6. Mordokovich M. K voprosu o semaniticheskix frazeologizmov. Voprosi semantika frazeologicheskix yedinic slavyanskix, germanskix i romanskiy yazikax. – Novgorod, 1972 .

7. Raxshtayn A.D. Sopostavitelniy analiz nemeckogo i russkogo frazeologii. – Moskva: Visshaya shkola, 1980.

8. Sodiqov Z.Ya. Yusuf Xos Hojibning “Qutadg‘u bilig” asarining nemischa va inglizcha tarjimalari qiyosiy-chog‘ishtirma tahlili: Filol. fan. dok. diss. – Toshkent, 2020. – 98-204-bet .

9. Umarxo‘jayev E.M. Diniy atamalar va iboralar. Ommabop qisqacha izohli lug‘at. – Toshkent, 2016. – 166-bet .

Published

2026-02-11

Iqtiboslik olish

Umarjonova , G. (2026). FRАZЕОLОGIK LISОNIY MАNZАRАDА “QO‘L” KОMPОNЕNTINING MЕTАFОRIK INTЕRPRЕTАTSIYASI VА RАMZIY MА’NОLАRI. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 17, 179–181. https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1496
Loading...