BIZNES BARQARORLIGINI TAʼMINLASHDA ICHKI NAZORAT TIZIMINING AHAMIYATI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1462Keywords:
ichki nazorat, biznes barqarorligi, risklarni boshqarish, COSO modeli, firibgarlikka qarshi kurash, moliyaviy hisobot, MHXS, audit, korporativ boshqaruv, raqamli transformatsiyaAbstract
Ushbu maqolada biznes barqarorligini taʼminlashda ichki nazorat tizimining oʻrni va ahamiyati chuqur tahlil qilinadi. Ichki nazoratning asosiy vazifalari, risklarni boshqarish, firibgarlikning oldini olish, moliyaviy hisobotlarning ishonchliligini oshirish bilan bir qatorda korporativ boshqaruvni mustahkamlashga katta hissa qoʻshadi, ushbu jihatlar tadqiqot davomida xalqaro standartlar — COSO, ISO 31000 va MHXS asosida ichki nazorat tizimini rivojlantirish zarurligi bilan asoslab beriladi. Shuningdek, amaliyotda uchrayotgan muammolar va ularning yechimlari jadval koʻrinishida tahlil qilinib, nazorat tizimini takomillashtirishga doir taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Natijalar ichki nazoratning samarali tashkil etilishi kompaniya barqarorligi, raqobatbardoshligi va investitsion jozibadorligini sezilarli oshirishini koʻrsatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Qudbiyev, N. T., UlugʻBek Erkinjon, O. G. L., & Mominov, I. L. O. (2022). TADBIRKORLIK SUBYEKTLARIDA ICHKI NAZORATNING SAMARALI TIZIMI SIFATIDA ICHKI AUDITNING OʻRNI VA AHAMIYATI. Scientific progress, 3(1), 449-457.
2. Moliyaviy va boshqaruv tahlili / Darslik: A.V. Vahobov, N.F. Ishonqulov, A.T. Ibrohimov; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Toshkent moliya instituti. – 3-qayta ishlangan va toʻldirilgan nashri. – T.: «Iqtisod-Moliya», 2013. – 600 b.
3. Ветрова, И. Ф., & Мельник, М. В. (2024). Тенденции совершенствования систем внутреннего контроля в корпоративных структурах. Учет и статистика, 21(3), 106-127.
4. Arens, A. A., Elder, R. J., Beasley, M. S., & Hogan, C. E. (2017). Auditing and assurance services.
5. Whittington, R. (2006). Principles of Auditing and other Assurance.
6. Anthony, R. N., Dearden, J., & Vancil, R. F. (1972). Management control systems: Text, cases, and readings. (No Title).
7. Porter, B., Simon, J., & Hatherly, D. (2014). Principles of external auditing. John Wiley & Sons.
8. Sawyer, L. B., Dittenhofer, M. A., & Scheiner, J. H. (1990). Sawyer’s Internal Auditing, the Institute of Internal Auditors. Inc., Florida.
9. Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2015). Balanced Scorecard Success: The Kaplan-Norton Collection (4 Books). Harvard Business Review Press.
10. Hermes, N., Postma, T. J., & Zivkov, O. (2006). Corporate governance codes in the European Union: Are they driven by external or domestic forces?. International Journal of Managerial Finance, 2(4), 280-301.
11. Колесников, В. В., & Овцынова, О. Ю. (2016). Создание эффективной системы внутреннего контроля для повышения инвестиционной привлекательности организации. Ученые записки Тамбовского отделения РоСМУ, (6), 124-128.
12. Dickins, D., & Fay, R. G. (2017). COSO 2013: Aligning internal controls and principles. Issues in Accounting Education, 32(3), 117-127.
13. Nobes, C., & Parker, R. H. (2008). Comparative international accounting. Pearson Education.
14. K.B.Axmedjanov, A.X.Sattorov. Auditga kirish. Darslik. – T.: «Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi», 2021, 448 b.
15. Audit: Darslik/ A.Tuychiyev, I.Qo‘ziyev, O.Masharipov A.Avlokulov, M.Yaqubov, I.Sherimbetov, I.Avazov; - T. “Iqtisod-Moliya” 2019.-408 b.
16. Amaliy audit. / Darslik. / B.K.Hamdamov. Sh.I.Ilxomov, N.F.Karimov, O.A.Masharipov, M.S.Hojiyev. Toshkent.: OOO “Lesson Press” nashriyoti, 2021. -300 b.
17. Moliyaviy hisobot auditi /darslik/ M.S.Hojiyev, I.I.Meliyev, S.A.Djumanov.- T. Toshkent moliya instituti-, 2020y. 306 bet.
18. Khasanovna, A. S. (2025). Efficient Use Of The Companyʼs Workforce As A Key Factor In Ensuring Economic Sustainability. Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance, 6(4), 1557-1570.
19. Udeh, I. (2020). Observed effectiveness of the COSO 2013 framework. Journal of Accounting & Organizational Change, 16(1), 31-45.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.