KОMPYUTER LINGVISTIKАSINI О‘QITISHNING DIDАKTIK MОDELINI ILMIY ADABIYOTLARDA O‘RGANILISHI - O.B.Mamirov, (QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 2026)
Maqolada kompyuter lingvistikasi fanini o‘qitishda zamonaviy didaktik yondashuv va pedagogik texnologiyalar asosida ishlab chiqilgan model taqdim etilgan. Asosiy e’tibor talabalarni mustaqil o‘quv faoliyatiga yo‘naltirish, ularning bilim va ko‘nikmalarini shakllantirish, shuningdek, interfaol metodlar va o‘yin topshiriqlari orqali amaliy bilimlarni mustahkamlashga qaratilgan. Muallif didaktik modellashtirishning uch bosqichli jarayonini – formalashtirish, model ichida yechish va interpretatsiyalash – batafsil tushuntirib beradi, bu orqali talaba matematik va amaliy masalalarni mustaqil tarzda tahlil qilishi va yechimini amaliy mazmun nuqtai nazaridan baholash imkoniga ega bo‘ladi. Maqolada o‘quv jarayonida kitob ustida ishlash metodikasi, talabalarni o‘z fikrini asoslashga, matnni tahlil qilishga va muallif fikrini tanqidiy yondashuv bilan qabul qilishga o‘rgatish mexanizmi ko‘rsatib o‘tilgan. Shu bilan birga, talabalarning iqtiboslar tanlashi, ularni solishtirib baholashi va kichik guruhlar yoki juftliklarda tahlil qilish amaliyoti orqali mustaqil fikrlash va ijodiy yondashuv ko‘nikmalari rivojlantiriladi. Maqolada didaktik modellar va modellashtirishning nazariy asoslari, ularning tarixiy rivojlanishi, shuningdek, pedagogik jarayonda “Nima uchun?”, “Nimani?”, “Qanday?” va “Qachon?” kabi savollarni yechishda o‘quv jarayonini samarali tashkil etishdagi roli yoritilgan. Didaktik model yordamida o‘qitish jarayonini rejalashtirish, o‘quv dasturlarini ishlab chiqish va baholash faoliyati tizimli tarzda amalga oshiriladi. Natijada, maqolada taklif etilgan kompyuter lingvistikasi o‘qitish modeli har bir milliy ta’lim tizimi uchun moslashtirilishi, o‘quv jarayonini optimallashtirishi va talabalarni mustaqil, tanqidiy fikrlashga, ijodiy yondashishga va amaliy bilimlarni samarali egallashga yo‘naltirishi mumkinligi ta’kidlangan. Ushbu yondashuv nafaqat yangi o‘rganuvchilar, balki fan sohasidagi mutaxassislar uchun ham amaliy qo‘llanma sifatida xizmat qiladi.