KAMBAGʻALLIKNI QISQARTIRISHDA TOMORQACHILIKNING OʻRNI VA BU BOʻYICHA ILGʻOR TAJRIBALAR - Pardaеv , Mamayunus; Abilov , Fеruz (QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 2026)
Maqolada Samarqand viloyati misolida kambagʻallikni qisqartirishda tomorqachilikning oʻrni va bu boʻyicha ilgʻor tajribalar qarab chiqilgan. Shuningdеk, viloyatining turli hududlarida tomorqadan foydalanishda qanday yoʻnalishlar, xizmatlar samarali ekanligini ham tadqiq qilib, ulardan toʻqqiztasi boʻyicha ilgʻor tajribalar yoritilgan. Bularga issiqxona, qulupnaychilik, uzumchilik, asalarichilik, quyonchilik, baliqchilik, parrandachilik (inkubator), koʻchatchilik (sabzavot koʻchati yetishtirish), sabzavot (pomidor yetishtirish) kabilar boʻyicha kambagʻallikni qisqartirish boʻyicha tеgishli tajribalarni toʻplashga muvaffaq boʻlingan. Ularni oʻrganib, tеgishli tavsiyalar ham ishlab chiqilgan. Maqolada Samarqand viloyati misolida kambagʻallikni qisqartirishda tomorqachilikning o‘rni va samarali yo‘nalishlari batafsil tahlil qilingan. Maqolada viloyatning turli hududlarida tomorqa yerlaridan foydalanishning ijobiy tajribalari aniqlangan va ularning samaradorligi baholangan. Xususan, tomorqadan samarali foydalanish orqali aholining daromadlarini oshirish, bandlikni ta’minlash, kambag‘allik darajasini kamaytirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish kabi ijtimoiy-iqtisodiy natijalarga erishish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Viloyat aholisi tomorqalaridan foydalanishning to‘qqiz yo‘nalishi aniqlandi va ularning har biri bo‘yicha ilg‘or tajribalar yoritildi: issiqxona, qulupnaychilik, uzumchilik, asalarichilik, quyonchilik, baliqchilik, parrandachilik (inkubator), ko‘chatchilik (sabzavot ko‘chati yetishtirish) va sabzavotchilik (pomidor yetishtirish). Ushbu yo‘nalishlar bo‘yicha to‘plangan amaliy tajribalar orqali aholining oilaviy daromad manbalarini kengaytirish, yil davomida bir nechta hosil olish orqali barqaror daromad yaratish imkoniyati mavjudligi ko‘rsatilgan. Maqolada shuningdek, tomorqa yerlaridan foydalanishni rag‘batlantirish maqsadida mamlakatimizda qabul qilingan prezident farmonlari, qarorlar va hukumat dasturlari tahlil qilingan. Xususan, 2017–2025 yillarda qishloq xo‘jaligi ekin maydonlaridan samarali foydalanish, tomorqa yer egalari faoliyatini qo‘llab-quvvatlash va ular uchun imtiyozli kreditlar ajratish bo‘yicha qabul qilingan hujjatlar o‘rganilgan. Bu tadbirlar aholini tomorqa yerlaridan faol foydalanishga jalb qilish, ish bilan bandlikni oshirish va kambag‘allikni qisqartirish imkoniyatini yaratgan. Maqola shuningdek, tomorqa yerlaridan foydalanishning samaradorligini oshirish, aholining bandligini ta’minlash va kambag‘allikni qisqartirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi. Jumladan, mahalla fuqarolar yig‘inlari va hokim yordamchilari faoliyatini kuchaytirish, imtiyozli kreditlar va subsidiyalar orqali tomorqachilarni rag‘batlantirish, tajribali fermerlar va yetakchi tomorqa egalari orqali ilg‘or texnologiyalarni ommalashtirish tavsiya etilgan.