INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDAGI GENDER TERMINLARINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI - Omonov , Baxtiyorjon (QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 2026)
Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillaridagi gender terminlarining lingvomadaniy xususiyatlarini chuqur qiyosiy tahlil qiladi. Tadqiqot gender tushunchasini lingvistik madaniyatning ajralmas qismi sifatida ko‘rib chiqadi va uni ingliz va o‘zbek frazeologiyasi, leksikasi, grammatikasi va nutqiy amaliyoti materiallari asosida gender stereotiplarining shakllanishi, evolyutsiyasi va madaniy ta’siri sifatida ta’riflaydi. Maqolada genderning lingvistik toifa emasligi, ammo uning mazmuni til tuzilmalari, frazeologik birliklar va sotsiolingvistik omillar tahlili orqali ochilishi mumkinligi batafsil ko‘rsatiladi. Ingliz tilida gender markirovkalangan so‘zlar (masalan, “he/she”, “actor/actress”, “man/woman”) va gender-neytral tendensiyalar (masalan, “they” singular shaklda, “chairperson” o‘rniga “chairman”), o‘zbek tilida esa grammatik genderning yo‘qligi, leksik farqlar (“erkak/ayol”, “ota/ona”) va madaniy stereotiplar (masalan, “erkak bo‘ying” yoki “ayol gaplari”) misollar orqali tahlil qilinadi. Maqsad – gender lingvistikasining universal (masalan, gender assimetriyasi) va milliy xususiyatlarini (masalan, o‘zbek tilidagi oilaviy terminlarning madaniy hurmati) aniqlash va ta'lim, media va siyosatda qo‘llash takliflarini berish. Ushbu tadqiqot gender lingvistikasiga hissa qo‘shadi va kelgusidagi tadqiqotlar uchun asos yaratadi.