QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘I QOPLANISHINING XORIJ TAJRIBASI - Zikirov , Zafarjon (QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 2025)
Ushbu maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘ining (QQS) qoplanish mexanizmlarini takomillashtirish borasida xorijiy davlatlar tajribasi tahlil qilinadi. Maqolada asosan Yevropa Ittifoqi mamlakatlari, Buyuk Britaniya, Kanada va Turkiya kabi davlatlarda QQS qaytarish tizimining huquqiy asoslari, amaliy mexanizmlari hamda ularning O‘zbekiston soliq tizimi uchun ahamiyati o‘rganilgan. Tadqiqotda taqqoslama tahlil, tizimli yondashuv va xalqaro me’yoriy hujjatlar tahlili usullari qo‘llanilib, xorijda soliqqa oid ma’lumotlarni qayta ishlashda raqamlashtirish darajasi va soliq to‘lovchilar bilan elektron o‘zaro munosabatni kuchaytirishning samaradorligi yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, QQS qoplanishining shaffof va tezkor mexanizmlari iqtisodiy muhitni yaxshilash, investitsiyalar oqimini rag‘batlantirish hamda tadbirkorlik subyektlari likvidligini oshirishga xizmat qiladi. Maqolada, shuningdek, O‘zbekiston sharoitida QQS qoplanish jarayonini soddalashtirish, soliq ma’murchiligini avtomatlashtirish va raqamli audit tizimlarini keng joriy etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari mamlakatimizda QQSni qaytarish amaliyotini xalqaro standartlarga yaqinlashtirish, soliq organlari faoliyatida zamonaviy boshqaruv texnologiyalarini qo‘llash hamda soliq to‘lovchilar huquqlarini yanada mustahkamlashga qaratilgan ilmiy va amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.