BOSHLANG‘ICH SINFLARDA TEXNOLOGIYA DARSLARIDA KREATIV FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH VA O‘QITUVCHILARNING MALAKA OSHIRISHINING O‘ZARO BOG‘LIQLIGI - Saidova, Dilnoza (QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 2026)
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinflarda texnologiya darslari jarayonida o‘quvchilarning kreativ fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda o‘qituvchilarning malaka oshirish tizimi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik muammosi kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda kreativ fikrlashning pedagogik-psixologik mohiyati, uning tarkibiy komponentlari (moslashuvchanlik, originallik, mustaqil fikrlash, muammoga yangicha yondashuv) ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘quvchilarning yosh xususiyatlari inobatga olingan holda kreativlikni rivojlantirishning samarali yo‘llari asoslab beriladi. Maqolada texnologiya darslarining mazmuni va imkoniyatlari tahlil qilinib, aynan ushbu fan doirasida o‘quvchilarning ijodiy tafakkurini rivojlantirish uchun qulay pedagogik muhit yaratish zarurligi ta’kidlanadi. Interfaol metodlar, loyiha asosida o‘qitish, muammoli ta’lim, amaliy mashg‘ulotlar, dizayn va konstruktorlik faoliyati kabi yondashuvlarning samaradorligi misollar orqali ko‘rsatib beriladi. Shu bilan birga, o‘quvchilarda mustaqil qaror qabul qilish, yangilik yaratish va amaliy muammolarni hal etish ko‘nikmalarini shakllantirishning ahamiyati ochib beriladi. Tadqiqotning muhim jihatlaridan biri — o‘qituvchilarning kasbiy malakasini oshirish masalasining chuqur tahlil qilinishidir. Maqolada o‘qituvchilarning metodik tayyorgarligi, innovatsion pedagogik texnologiyalarni o‘zlashtirish darajasi, zamonaviy yondashuvlardan foydalanish ko‘nikmalari o‘quvchilarning kreativ fikrlashini rivojlantirishda hal qiluvchi omil sifatida ko‘rib chiqiladi. Malaka oshirish jarayonining mazmuni, shakllari (seminarlar, treninglar, amaliy mashg‘ulotlar, onlayn kurslar) hamda ularning samaradorligi ilmiy asosda tahlil etiladi. Maqolada o‘qituvchi va o‘quvchi faoliyati o‘rtasidagi uzviylik, ya’ni o‘qituvchining kasbiy rivoji bevosita o‘quvchilarning ijodiy salohiyatiga ta’sir ko‘rsatishi asoslab beriladi. Shuningdek, mavjud muammolar, jumladan, an’anaviy o‘qitish usullarining ustunligi, metodik ta’minot yetishmovchiligi va malaka oshirish tizimidagi ayrim kamchiliklar aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqiladi. Tadqiqot natijalari asosida boshlang‘ich sinflarda texnologiya darslarini yanada samarali tashkil etish, o‘qituvchilarning uzluksiz kasbiy rivojlanishini ta’minlash hamda o‘quvchilarda kreativ fikrlash ko‘nikmalarini tizimli ravishda shakllantirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar beriladi. Mazkur maqola boshlang‘ich ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan pedagoglar, metodistlar va ilmiy tadqiqotchilar uchun dolzarb ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.